„Specjalny” to słowo, które pasuje niemal do wszystkiego, a jednocześnie wiele mówi o tym, jak traktujemy innych. Właśnie o nim opowiadał prof. Jerzy Bralczyk podczas inauguracji roku akademickiego w Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Uroczystość odbyła się 30 września w Auli im. Janusza Korczaka, a naukę w uczelni zaczyna ponad 1500 nowych studentów i studentek.
Najważniejszym punktem uroczystości był wykład inauguracyjny prof. Jerzego Bralczyka, profesora nauk humanistycznych i jednego z najbardziej rozpoznawalnych polskich językoznawców, autorytetu w dziedzinie języka polskiego, kultury słowa i komunikacji społecznej.
Temat nie był przypadkowy. APS od ponad stu lat kształci specjalistów, którzy pracują z osobami potrzebującymi szczególnego wsparcia, a dla nich język i komunikacja to jedno z podstawowych narzędzi pracy. Profesor szybko jednak zaskoczył słuchaczy: zapowiedział, że nie tyle będzie mówił o języku „specjalnie”, co o jednym specjalnym słowie – właśnie o słowie „specjalnie”.
Według prof. Bralczyka siła tego słowa polega na tym, że może się odnosić do wszystkiego. Coś można potraktować specjalnie dobrze, specjalnie źle, a czasami nawet „specjalnie tak samo”. W słowie „specjalny” – jak mówił – jest coś specjalnego.
Wykład nie ograniczył się do analizy znaczenia. Językoznawca pokazywał, jak to słowo zmieniało się przez lata i w jakich rolach występuje dziś. Mówił między innymi o:
Całość podał w sposób przystępny i barwny, z dużą dawką humoru, pokazując przy okazji, jak język potrafi kształtować rzeczywistość.
Na koniec profesor postawił pytanie, które dla przyszłych pedagogów i psychologów ma bardzo praktyczne znaczenie: czy odrębność, wyjątkowość i inność są w ogóle pożądane? Wskazał na dwie tendencje. Z jednej strony społeczeństwo dąży do tego, by nikogo nie wykluczać, ale też nikogo nie wyróżniać, a sprawiedliwość jest wartością cenioną. Z drugiej – gdy ktoś ma deficyty i trudniejszy start, chcemy potraktować go inaczej właśnie po to, żeby miał podobne szanse.
Wniosek prof. Bralczyka brzmiał tak: traktowanie specjalne, które nie wyróżnia, ale sprawia, że ktoś może mieć szanse podobne do innych, może być akceptowane.
Uroczystość otworzyła dr hab. Barbara Marcinkowska, Rektor APS. Przypomniała, że ponad sto lat temu Maria Grzegorzewska rozpoczęła dzieło, z którego wyrosła Akademia, a u jego podstaw leżało przekonanie, że każdemu człowiekowi należy się szacunek, a edukacja powinna dawać mu szansę pełnego uczestnictwa w życiu społecznym.
Rektor mówiła też o wartościach, które w szybko zmieniającym się świecie pozostają dla uczelni niezmienne: szacunku dla każdego człowieka, uważnym wsłuchiwaniu się w jego potrzeby i wierze, że potencjał jest w każdej osobie. Jako jedno z najważniejszych wyzwań wskazała kształcenie nauczycieli, pedagogów i psychologów, którzy potrafią dostrzegać zmiany, mądrze je wprowadzać, myśleć krytycznie i odpowiedzialnie podejmować decyzje.
„Nauczyciel specjalny, psycholog czy pracownik socjalny może mieć realny wpływ na życie innych ludzi i stać się liderem społecznych zmian. Potrzebuje odwagi, by inicjować zmianę i rozwagi, by rozumieć jej konsekwencje” – podkreśliła.
W inauguracji wzięli udział goście honorowi, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych oraz rektorzy innych uczelni. List od Prezydenta RP Karola Nawrockiego odczytał jego doradca, prof. Dariusz Dudek. Sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej dr Katarzyna Lubnauer przekazała Rektor list gratulacyjny od Minister Edukacji Narodowej Barbary Nowackiej i podkreśliła, że „dobra edukacja zaczyna się od zobaczenia człowieka”.
Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej to publiczna uczelnia z siedzibą w Warszawie, założona w 1922 roku przez pionierkę pedagogiki specjalnej w Polsce. Jej renomę buduje przede wszystkim pedagogika specjalna, rozwijana razem z psychologią, socjologią, naukami o zdrowiu i sztuką. Uczelnia za swoje kluczowe wartości uznaje akceptację, partycypację i solidarność społeczną.
APS prowadzi studia licencjackie, magisterskie i podyplomowe, szkołę doktorską, a także kursy i szkolenia.
Inauguracja i wykład prof. Jerzego Bralczyka były transmitowane online. Kto nie mógł być w Auli im. Janusza Korczaka, może obejrzeć nagranie na stronie inauguracji APS.
Akademia Pedagogiki Specjalnej rozpoczęła rok akademicki wykładem, który dobrze pasował do jej misji. Prof. Jerzy Bralczyk pokazał, że jedno słowo – „specjalny” – może znaczyć zarówno wyróżnienie, jak i wyrównanie szans, i że od tego, jak go używamy, zależy, jak traktujemy innych. Rektor przypomniała z kolei, że przyszli nauczyciele, pedagodzy i psycholodzy będą mieli realny wpływ na życie ludzi, z którymi przyjdzie im pracować.
poleca:
Warszawa - imprezy, koncerty, informacje
