Wszechnica PAN

W czasach stalinowskich najważniejszym miejscem uroczystości państwowych w Warszawie był plac Defilad utworzony u stóp Pałacu Kultury i Nauki – wieżowca wzniesionego przez Rosjan w centralnym punkcie miasta. Po 1989 roku sam pałac, jak i jego najbliższe otoczenie stały się głównym tematem publicznej debaty zarówno w środowiskach urbanistów, architektów, jak i polityków. W toku poszukiwań nowych rozwiązań urbanistycznych dla centrum stolicy ogłoszono konkurs, w którym wyłoniono projekt wysokiej zabudowy wielkiej przestrzeni wokół placu pozwalającej na jego przesłonięcie. Kolejne ekipy polityczne wracają do tego problemu forsując mniej lub bardziej radykalne pomysły zatarcia w krajobrazie miasta symbolu dawnej dominacji
radzieckiej. Tymczasem wielką przestrzeń, którą niegdyś kroczyły defilady i pochody
pierwszomajowe zajęły tymczasowe blaszane hale targowe z tanią ofertą i parkingi, a park wokół pałacu uległ dramatycznej degradacji. W 2007 roku rozstrzygnięto konkurs na budowę Muzeum Sztuki Współczesnej zlokalizowanego przed pałacem, aby po kilku miesiącach przystąpić do sporządzania kolejnych, nowych planów zabudowy tego terenu. Przyszłość placu Defilad jest wciąż przedmiotem dyskusji o silnym zabarwieniu politycznym, wskazującym także na silny podział pokoleniowy dyskutantów.
20 lat po zmianach ustrojowych w Polsce najbardziej reprezentacyjna przestrzeń publiczna stolicy nie doczekała się wiążących decyzji planistycznych. Wydaje się, że perspektywa nie tylko posttotalitarna, ale także postkolonialna może pomóc w zrozumieniu problemów z jakim dziś borykają się włodarze miasta i wyjaśnić swoisty „syndrom niemocy” ciążący nad wieżowcem i placem.

dodane przez Wszechnica PAN